W Kościele obchodzimy dzisiaj Święto poświęcenia Bazyliki Laterańskiej – Matki i Głowy wszystkich kościołów Miasta i Świata.

 

Najważniejszy kościół?

Myślisz, że to bazylika św. Piotra jest najważniejszym kościołem? Niestety jesteś w błędzie. To właśnie dzisiaj obchodzimy Święto poświęcenia kościoła katedralnego papieża – Matki i Głowy wszystkich kościołów Miasta i Świata (jak głosi znajdujący się nad jej wejściem napis). Mowa oczywiście o bazylice św. Jana na Lateranie, jedynej spośród czterech bazylik większych, której przysługuje tytuł arcybazyliki. Jest to również miejsce, do którego w uroczystej procesji udaje się każdy nowo wybrany papież, aby dokonać ingresu do swojej tytularnej katedry.

napis lateran

Historia Matki wszystkich kościołów

W czasach starożytnych ziemia, na której obecnie dzisiaj znajduje się Bazylika świętego Jana, należała do rodu Lateranów, którego ówczesnym przedstawicielem był Plantius Lateran. Z tego powodu zwykło się nazywać ją po prostu Bazyliką Laterańską. Niestety Cesarz Neron – ten sam (prawdopodobnie chory psychicznie), który chociażby oskarżył chrześcijan o podpalenie Rzymu czy też wypowiedział wojnę Posejdonowi – zgładził Plantiusa i zagarnął jego posiadłości. Dopiero Konstantyn Wielki podarował laterański pałac papieżowi św. Sylwestrowi I. Ten sam cesarz w 313 r. wydał Edykt Mediolański, dzięki któremu religia chrześcijańska stała się w pełni legalna na terenie Imperium Rzymskiego. Wtedy też Cesarz nakazał wybudowanie obok papieskiego pałacu świątynie noszącą aż trzy wezwania: Chrystusa Najświętszego Zbawiciela, Świętego Jana Chrzciciela i Świętego Jana Ewangelisty. Jej poświęcenia dokonał papież Sylwester 9 listopada 324 roku. Stąd też taka data obchodzenia dzisiejszego święta. Pałac jednak pełnił funkcję papieskiej rezydencji tylko do 1308 roku, gdyż poźniej nastał okres tzw. niewoli awiniońskiej papieży. W tym okresie miejsce rezydowania papieża wielokrotnie się zmieniało (był to również okres, w którym panowało równocześnie kilku papieży). Niestety po niewoli awiniońskiej papież Grzegorz IX przeniósł siedzibę do Watykanu.

 

Kościół Miasta i Świata

Bazylika Laterańska jest swoim rozmiarem mniejsza od chociażby Bazyliki św. Piotra. Jest to świątynia pięcionawowa, a w nawie głównej znajdują się monumentalne posągi 12 Apostołów i ważniejszych proroków. Również na frontonie bazyliki znajduje się 15 potężnych figur m.in. Jezusa, św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty, a więc jej patronów. Wewnątrz znajduje się konfesja, czyli ołtarz główny z baldachimem, gdzie tylko papież może odprawiać Msze Świętą, a za nią papieski tron z białego marmuru, wysadzany drogimi kamieniami. Obok bazyliki znajduje się również osobny budynek, zbudowany w 1589 r. na polecenie papieża Sykstusa V. To w nim mieszczą się tzw. „Święte Schody”, które według przekazów są schodami, po których Jezus był prowadzony na sąd Piłata. Obecnie schody te obudowane są drewnianą konstrukcją, gdyż w kamiennych powstały liczne wyżłobienia od kolan pątników. 

bazylika lateran

Dzisiejszy obchód ma rangę święta, a nie wspomnienia jak w przypadku pozostałych bazylik Rzymu. Początkowo święto to było obchodzone jedynie w Rzymie, jednak za sprawą papieża św. Piusa V, zostało ono umieszczone w Mszale Rzymskim wydanym w 1570 roku. Dlaczego jednak święto wyszło poza mury Wiecznego Miasta? Bo Bazylika Laterańska, jako katedra papieża, jest parafią wszystkich wierzących. Obchodzimy więc święto jako wierzący zgromadzeni w jednym Kościele. Warto również wspomnieć, że jest to pierwsza na świecie katolicka świątynia uroczyście dedykowana Panu Bogu. Wcześniej świątynie chrześcijańskie powstawały z przekształconych świątyń pogańskich.

źródła obrazków: s.lsodt.pl/napis; s.lsodt.pl/bazylikalateranska; s.lsodt.pl/papieskitron